30 Disember 2009

Wasiat Raja Melayu Menjadi Bahan Renungan

Pada 5 Ogos 1957, sembilan orang raja Melayu menurunkan tanda tangan persetujuan kepada pembentukan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu sekali gus “memahat” tujuh wasiat raja Melayu seperti yang berikut:

29 Disember 2009

Sebutan: [me.nya.nyi] atau [men.nya.nyi]?

Kita sudah biasa menyebut perkataan “menyanyi” sebagai me-nya-nyi. Imbuhan me- kita ucapkan sebagai satu suku kata. Hal ini bersesuaian dengan panduan sebutan perkataan “menyanyi” yang terdapat dalam Daftar Kata Bahasa Melayu (DKBM): Rumi-Sebutan- Jawi, Edisi Kedua terbitan tahun 2008. Dalam DKBM, transkripsi sebutan bagi perkataan “menyanyi” ialah [me.nya.nyi]. Tegasnya, imbuhan bagi perkataan ini ialah me- dan kita ucapkan sebagai satu suku kata.

27 Disember 2009

Salam Satu Malaysia dari Beberapa Sisi

Sejak kerajaan mempopularkan gagasan Satu Malaysia pada pertengahan tahun 2009, banyak ungkapan Satu Malaysia tercipta. Carian dengan Google pada 27 Disember 2009 menunjukkan hampir 1.5 juta ungkapan salam Satu Malaysia, 350,000 ungkapan saham Satu Malaysia, dan 90,000 ungkapan klinik Satu Malaysia tersebar di Internet. Jumlah ini termasuk ungkapan yang menggunakan variasi ejaan “1 Malaysia” dan “1Malaysia”.

26 Disember 2009

Masukan Bertemakan Pendidikan yang Kerap Dicapai

Saya mendapati pembaca blog ini kerap mencapai masukan klip video “Lagu Puisi oleh Fawwaz Thaqif”. Kebanyakan pembaca mencapai masukan ini melalui enjin carian Google. Pada hemat saya, pencapai masukan ini terdiri daripada murid, guru dan peminat lagu puisi.

21 Disember 2009

Gunakanlah Bahasa Malaysia atau Kembali Menggunakan Bahasa Melayu?

“Gunakanlah Bahasa Malaysia” ialah tajuk nota editor Pelita Bahasa keluaran Ogos 2007. Dalam nota itu dinyatakan bahawa keputusan menukarkan istilah “bahasa Melayu” kepada “bahasa Malaysia” “diambil setelah pertimbangan yang sewajarnya diberikan”. Oleh itu, penulis mencadangkan agar pembaca majalah Pelita Bahasa melihat pertukaran itu “daripada perspektif yang positif”. Penulis menegaskan bahawa “pertukaran istilah itu dilakukan untuk menimbulkan perasaan kekitaan, perpaduan dan integrasi”.

20 Disember 2009

Penggunaan Istilah Bahasa Malaysia – Perbincangan di E-Grup JPM 2007

Beberapa orang ahli E-Grup Jabatan Pengajian Melayu (JPM) pernah menimbulkan penggunaan istilah “bahasa Malaysia”. Satu soalan menarik dikemukakan oleh Rizal Othaman Tehrani pada 30 Jun 2007. Soalannya yang sudah disunting adalah seperti yang di bawah:

18 Disember 2009

“Sebagai Kesimpulannya” Tepat - Munsyi Dewan

Sari “Soal Jawab Bahasa” (SJB) oleh Munsyi Dewan, Pelita Bahasa, Disember 2009.

1. “Gejala sosial merupakan gejala yang perlu diambil perhatian oleh semua pihak sebagai kesimpulannya.” Ini ialah ayat susunan biasa. Penggunaan frasa sendi nama “sebagai kesimpulannya” dalam ayat ini tepat. Apabila disongsangkan, ayat ini menjadi “Sebagai kesimpulannya, gejala sosial merupakan gejala yang perlu diambil perhatian oleh semua pihak”.

2. Ayat boleh bermula dengan perkataan “dengan”. Ayat contoh: “Dengan menggunakan pisau plastik, saya memotong kek hari jadi saya”. Ini ialah ayat songsang. Susunan biasa bagi ayat ini ialah “Saya memotong kek hari jadi saya dengan menggunakan pisau plastik”.

3. Frasa nama “kata alu-aluan” tepat dan dapat dianalogikan dengan perkataan “mengalu-alukan”. Frasa *kata-kata aluan silap.

Bahasa Melayu, Bahasa Malaysia: Pandangan Datuk Dr. Hassan Ahmad (2)


"Bahasa Kebangsaan ialah bahasa Melayu dan hendaklah ditulis dalam apa-apa tulisan sebagaimana yang diperuntukkan dengan undang-undang oleh Parlimen.” Ini ialah ayat yang terdapat dalam Perkara 152 (1) Perlembagaan Persekutuan. Perkara 152 (1) ini menjadi rujukan kita apabila ada usaha untuk menukarkan nama bahasa kebangsaan kita daripada bahasa Melayu menjadi bahasa Malaysia.

07 Disember 2009

Angka Roman Tidak Memerlukan Awalan Ke – Catatan Susulan

Saya mengucapkan terima kasih kepada beberapa orang rakan yang menyiarkan masukan “Angka Roman Tidak Memerlukan Awalan Ke” di blog mereka. Saya percaya setiap blog mempunyai pembaca tetap tersendiri. Jadi, penyiaran semula sesuatu masukan daripada blog rakan memungkinkan lebih banyak khalayak memanfaatkannya.

05 Disember 2009

Penggunaan Tanda Baca dalam Tajuk

Satu lagi aspek penggunaan bahasa dalam tajuk ialah penggunaan tanda baca. Senarai yang di bawah ini memperlihatkan kepelbagaian penggunaan tanda baca dalam tajuk. Semua tajuk ini pernah digunakan dalam media cetak terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP), terutamanya majalah Dewan Bahasa, Pelita Bahasa dan Dewan Siswa.

02 Disember 2009

Rosli Dhoby (1932 - 1950), Pahlawan Sarawak

Rosli Dhoby berketurunan Melanau, lahir pada tahun 1932, di Kampung Pulo, Sibu, Sarawak. Beliau digantung hingga mati pada 2 Mac 1950 di Kuching.

Rosli didapati bersalah menikam sampai mati Gabenor British Sarawak yang kedua, Sir Duncan Stewart dengan menggunakan pisau beracun di Sibu pada 3 Disember 1949. Beliau mengaku bersalah apabila ibunya menerima ugutan akan ditembak. Selepas beberapa bulan dalam penjara di Kuching, Rosli akhirnya maut di tali gantung pada 2 Februari 1950. Turut sama digantung ialah rakan seperjuangannya Morshidi Sidek, Awang Ramli Amit Awang Matsaruddin dan Bujang Suntong. Kematian mereka berempat menyebabkan gerakan penentangan antikolonialis di Sarawak berakhir secara mendadak.

Mereka dikebumikan di situ juga, di Penjara Pusat Kuching, tanpa batu nisan di bawah tembok perkarangan penjara. Pihak British bimbang akan kebangkitan semula gerakan penentangan antikolonial yang tamat secara mendadak selepas kematian mereka berempat.

Setelah 46 tahun bersemadi di Tanah Perkuburan Penjara Kuching, pada 2 Mac 1996, keempat-empat pejuang kemerdekaan ini dikebumikan semula dengan diberikan pengkebumian negeri di Makam Pahlawan Sarawak, berdekatan dengan Masjid Bahagian Sibu. Ketika itulah, keempat-empat buah keranda yang mengandungi tinggalan jenazah mereka diselimuti dengan bendera negeri Sarawak, sebagai menunaikan salah satu daripada wasiat Allahyarham Rosli Dhoby.

Sumber: Wikipedia Bahasa Melayu. Sumber lebih lengkap: Wikipedia.

01 Disember 2009

Wasiat Raja Melayu pada 5 Ogos 1957

Berkongsi Kasih

Jawiyati Ameera,
kini usiamu empat puluh hari
empat puluh hari pula ayah setia
mencurahkan kasih sayangnya
pada tubuh harummu
di atas pangkuan ibu.

Hati ibu kembang
mata ibu senang memandang
ayah mengusap-ucap sayang
malam-siang pagi dan petang.

Sekali-sekala iri hati berkata
birlah kasih ayah
pada ibu semata-mata.

Namun demi amanah
ibu pancung si cemburu itu
rela berkongsi kasih denganmu
sebab cinta kasih ayahanda
seperti kasih labah-labah
kepada telurnya.

Kini ibu mengerti
buah cinta tidak berkuantiti
diagih bahagi tidak berkurang
tetap subur semakin kembang.

Mohd Isa Abd Razak
Seremban
4 Julai 2009

Berita Harian, 11 Oktober 2009

28 November 2009

Penggunaan Huruf dalam Tajuk

Dikemas kini pada 6 Disember 2009. Lihat ulasan.

Kita dapat meninjau penulisan tajuk dari beberapa aspek. Antaranya termasuklah aspek ketepatan, keringkasan dan keindahan. Aspek lain yang tidak kurang pentingnya ialah penggunaan bahasa. Antara aspek penggunaan bahasa pula termasuklah penggunaan huruf.

27 November 2009

Negara Kita Mengutip RM2.37 Bilion daripada Syarikat Judi


Pada tahun 2008, negara kita mengutip RM2.37 bilion daripada syarikat judi. Jadual di atas memaparkan butirannya. YB Dato’ Dr. Awang Adek Hussin mendedahkan perkara ini di Dewan Rakyat pada 18 November 2009.

Tanda Titik Bertindih dengan Tanda Sempang

Tanda titik bertindih sering juga  disertakan tanda sempang (iaitu :-) apabila digunakan dalam penulisan ayat susunan menegak untuk kegunaan formal atau rasmi. Sekadar contoh, ayat 9b sering ditulis begini:

9c
Setiap pemohon diminta mengemukakan dokumen yang berikut:-
i. borang permohonan yang diisi dengan lengkap
ii. surat beranak asal
iii. kad pengenalan
iv. sijil asal
v. surat tawaran

Penggunaan tanda titik bertindih dengan sempang ini tidak diiktiraf dalam Pedoman Umum Ejaan Bahasa Malaysia tahun 1975. Hal ini demikian mungkin kerana tanda sempang yang mengiringi tanda titik bertindih itu dianggap berlebihan dan tidak jelas fungsinya.

Ismail Dahaman, “Titik Bertindih Membawa Penjelasan”, Pelita Bahasa, Julai 1991, halaman 20 – 21.

26 November 2009

Data: Tajuk Contoh

Tajuk yang di bawah ini dipetik daripada media cetak, khususnya daripada majalah terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP). Bahan ini dapat menjadi rujukan tambahan pengguna bahasa Melayu apabila menghadapi masalah tentang cara untuk menulis tajuk risalah, makalah, program dan sebagainya.

Data: Tajuk untuk Renungan

Yang di bawah ini ialah tajuk yang dikutip daripada bahan bercetak, terutamanya majalah. Ada kemungkinan tajuk ini mengandung kesilapan bahasa, khususnya kesilapan cara untuk menulis tajuk. Tajuk yang betul penulisannya terdapat dalam masukan "Data: Tajuk Contoh".

25 November 2009

Serlahkan Kecintaan terhadap Bahasa Kebangsaan dengan Menggunakan Istilah Bahasa Melayu

Bahasa kebangsaan kita berkembang begitu pesat. Perkembangan itu ketara dari segi penciptaan istilah. Kini bahasa kebangsaan kita, iaitu bahasa Melayu, mempunyai hampir sejuta istilah. Pengguna bahasa Melayu menggunakan istilah itu dalam pelbagai ranah ilmu.

Benarkah Bahasa Melayu Teras Bahasa Kebangsaan?

Kamus Dewan Edisi Keempat memberikan tiga makna bagi perkataan “teras”. Yang pertama, teras ialah bahagian yang keras dalam batang kayu atau dikenali juga sebagai hati kayu. Yang kedua, teras ialah bahagian beras dan lain-lain yang sudah dibersihkan. Yang ketiga, teras ialah kiasan bagi sesuatu yang terpenting, isi yang terbaik, atau sesuatu yang menjadi asas atau dasar bagi sesuatu.

Bahasa Melayu "Teras" Bahasa Kebangsaan

"Sebagai lambang identiti bangsa, maka bahasa Melayu yang menjadi teras kepada bahasa kebangsaan yang menyatukan semua kaum di negara ini menjadi ciri atau simbol yang membezakan Malaysia dengan negara-negara di dunia.”
Azman Ismail, “Titik Persamaan dalam Bahasa Kebangsaan”, Dewan Bahasa, Oktober 2009, halaman 21.

Pedoman Bahasa (JPEG) 071. Minda Penulis.

Peranan Bahasa Malaysia sebagai Bahasa Kebangsaan – Tan Sri Muhyiddin

Bahasa Malaysia sebagai bahasa kebangsaan dan bahasa rasmi negara mempunyai peranan besar dalam menegakkan identiti dan jati diri bangsa Malaysia, dan fungsinya sebagai bahasa perpaduan dalam negara berbilang kaum seperti Malaysia sangat dominan,” ujar YAB Tan Sri Muhyiddin bin Haji Mohamad Yassin ketika melancarkan Bulan Bahasa Kebangsaan di Kuching pada 6 Oktober 2009.

Pedoman Bahasa (JPEG) 070. Minda Tokoh Timbalan Perdana Menteri.

24 November 2009

Empat Fungsi Kata Ganti Nama -Nya

Sari “Soal Jawab Bahasa” (SJB), majalah Pelita Bahasa, November 2009.

Ada empat fungsi kata ganti nama -nya.
  1. Kata -nya berfungsi sebagai kata ganti nama dia seperti dalam ayat “Kereta itu dipandu olehnya”.
  2. Kata -nya menunjukkan kepunyaan seperti dalam ayat “Itu keretanya”.
  3. Kata -nya berfungsisebagai penekan seperti dalam ayat “Hujan yang lebat itu nampaknya belum ada tanda untuk berhenti”.
  4. Kata -nya berfungsi sebagai pembenda seperti dalam ayat “Sakitnya bukan main kepalang”.

Tulisan Lama dan Buku Teks Bahasa Malaysia 2011

Hari ini saya membaca beberapa tulisan lama yang tersiar di akhbar. Antara tulisan yang menarik perhatian saya ialah tulisan Nyza Ayob yang bertajuk “Tukar Bahasa Melayu kepada Malaysia, Keputusan Politik Tanpa Rujuk Pakar”. Tulisan itu tersiar dalam Harakahdaily.Net keluaran 13 Jun 2007.

23 November 2009

Strategi 3M untuk Mencelikhurufkan Murid

Kerenah murid Orang Asli pernah dibincangkan dalam satu seminar. Seorang pembentang kertas kerja menyatakan, kesediaan murid tahun satu untuk belajar rendah. Mereka hadir ke sekolah sekali-sekala. Kehadiran beberapa orang murid lebih kurang 50 hari sahaja setahun.

Antara murid yang hadir itu pula, ada yang enggan masuk ke dalam kelas. Mereka memilih untuk menjadi pemerhati. Mereka berdiri di luar kelas dan memerhati rakan-rakan mereka belajar. Golongan ini akan meninggalkan sekolah jikalau ditegur atau dimarahi. Sesetengahnya terus tidak hadir ke sekolah untuk satu tempoh yang panjang. Pihak sekolah perlu memujuk golongan ini untuk kembali bersekolah.

Pembentang kertas kerja menyatakan, strategi 3M mampu meningkatkan kehadiran murid tahun satu Orang Asli ke sekolah dan seterusnya masuk ke dalam kelas. Strategi 3M untuk Orang Asli bermaksud makan, main dan muzik. Dengan menggunakan strategi ini, guru dapat melaksanakan aktiviti untuk mencelikhurufkan mereka.

Makanan yang popular dalam kalangan Orang Asli ialah ubi kayu. Guru menyediakan ubi kayu rebus, bakar atau goreng. Ketika murid itu sedang makan ubi, guru berbual-bual dengan mereka tentang ubi. Murid menyebut perkataan ubi berulang kali. Murid juga menyatakan warna ubi, rasa ubi dan apa-apa yang berkaitan dengan ubi. Hal ini diketengahkan dengan cara yang ada unsur permainan dan muzik.

Guru dapat mengetengahkan perkataan seperti “ubi”, “ibu”, “ada” dan “abu” dalam aktiviti ini. Kemudian murid bermain huruf dengan. Guru perlu kreatif untuk memanipulasi penggunaan kad, doh, plastisin dan sebagainya.

Murid boleh terus bermain sambil mendengar muzik. Mereka juga boleh menyanyi lagu vokal dan konsonan yang diambil daripada aktiviti makan ubi. Guru perlu bijaksana mengubah suai kaedah fonik atau kaedah gabungan bunyi kata. Inilah gambaran umum dan ringkas tentang strategi 3M yang terdedah dalam seminar itu.

Berdasarkan perbualan dengan beberapa orang guru tahun satu dan guru pemulihan khas, pisang juga merupakan objek yang berkesan untuk aktiviti mencelikhurufkan murid. Pisang berjenis-jenis, pelbagai warna, pelbagai rasa dan dapat dimanipulasi dengan pelbagai cara.

Seorang guru pernah menceritakan caranya memanipulasi keistimewaan pisang itu. Dia menggunakan pisang sebagai bahan rangsangan utama aktiviti pergerakan, lisan, permainan dan nyanyian. Murid boleh makan pisang pada akhir aktiviti tertentu. Dengan perkataan lain, dia mendahulukan “main” (termasuk melalui pergerakan) dan “muzik” sebelum “makan”.

Guru tahun satu dan guru pemulihan khas di kawasan pedalaman memang kreatif menggunakan bahan sumber pengajaran dan pembelajaran. Selain ubi dan pisang, mereka juga memanfaatkan pelbagai buah lain seperti buah getah, buah saga dan buah tarap. Pendeknya, mereka memanfaatkan flora dan fauna di persekitaran mereka dalam program celik huruf. Sumber daripada alam sekitar itu menyokong strategi 3M.

20 November 2009

Beberapa Pandangan tentang Bahasa Kebangsaan

Beberapa hari ini saya menggunakan masa lapang untuk menyemak tajuk makalah dalam majalah Pelita Bahasa terbitan tahun 2007. Saya sempat membaca beberapa makalah. Antaranya termasuklah makalah “Taraf Bahasa Melayu dalam Perlembagaan” tulisan Tuan Mohd Pauzi Mahmad yang tersiar dalam majalah itu, keluaran Ogos. Ada dua isi makalah itu yang wajar saya kongsikan bersama-sama dengan para pembaca.

Guru Bahasa Berbahasa: Situasi dan Harapan

Ada dua makna “berbahasa”. Maknanya yang pertama ialah “menggunakan bahasa”. Ungkapan “menggunakan bahasa” pula dapat bermakna bertutur atau menulis yang “biasa-biasa sahaja” dan dapat juga bermakna menggunakan bahasa baku dengan sopan dan bergaya. Malah, “menggunakan bahasa” juga dapat bererti menggunakan bahasa asal ada seperti menggunakan bahasa rojak dalam sembang di Facebook.

16 November 2009

Bin, Binti dan *Binte

Menurut Kamus Dewan Edisi Keempat, “bin” bermaksud “anak lelaki kepada” dan digunakan pada nama orang lelaki seperti Ali bin Abdullah. “Binti” pula bermaksud “anak perempuan kepada” dan digunakan pada nama orang perempuan seperti Aminah binti Abdullah.

“Bin” dan “binti” ialah kata nama am. Lazimnya, kita menulis kata nama am dengan menggunakan huruf kecil sepenuhnya. Antara nama contoh yang lengkap termasuklah “Ali bin Abu” dan “Aminah binti Syarif”. Huruf awal “Ali”, “Abu”, “Aminah” dan “Syarif” menggunakan huruf besar kerana perkataan-perkataan ini ialah nama khas. Jikalau kita menulis “Ali *Bin Abu” dan “Aminah *Binti Syarif”, hal ini bermakna kita sudah menukar nama am “bin” dan “binti” menjadi nama khas. Perlakuan songsang seperti ini perlu kita elakkan.

Namun, dalam keadaan tertentu, kita boleh menulis kedua-dua perkataan ini dengan huruf besar sepenuhnya. Antara keadaan itu termasuklah apabila kita menulis nama penuh selepas tandatangan dalam surat rasmi. Contohnya,

(MOHD AMIN BIN ABDUL WAHAB)
Pengarah,
Jabatan X.

Walau bagaimanapun, apabila nama penuh itu menjadi tajuk sesuatu, kita mesti menulis huruf pertama kedua-dua perkataan ini dengan huruf besar. Hal ini dikatakan demikian kerana semua huruf pertama dalam sesuatu tajuk, kecuali kata sendi yang tidak terletak pada kedudukan awal, hendaklah menggunakan huruf besar. Contohnya, Riwayat Muhammad Bin Abdullah ialah tajuk buku dan “Jovinia Binti Abdullah” ialah tajuk filem.

Kita mungkin pernah menemukan penulisan nama penuh seperti *UdA bIn jAntAn, *BeTTY BiNTi LaJaNGKiP dan NORmilah BINti NGAlimin. Apabila kita teliti, penulisan nama penuh ini berasaskan sistem tertentu. Sayangnya, bahasa Melayu tidak menerima pakai sistem ini. Jadi, hindarilah diri kita daripada menjadi penganut sistem ini.

Dalam situasi yang tidak formal, kita boleh menggunakan kependekan “b.” untuk “bin” dan “bt.” untuk “binti”. Dalam situasi formal seperti dalam surat rasmi, tidaklah wajar kita menggunakan kependekan seperti ini. Malah, kita mesti mengelakkan diri daripada menggunakan kependekan “b.” dan “bt.” dalam komunikasi tidak formal.

Kependekan “b.” menggunakan dua aksara. Apabila ditambah satu aksara lagi, lengkaplah menjadi “bin”. Kependekan “bt.” pula menggunakan tiga aksara. Apabila ditambah dua aksara lagi, lengkaplah menjadi “binti”.

Apabila kita menggugurkan satu atau dua aksara, tulisan kita kelihatan kontot. Supaya kemas, gunakanlah perkataan penuh. Perhatian untuk wanita, penggunaan perkataan penuh dapat menutup peluang lelaki miang daripada membaca “bt.” sebagai “batu”. Inilah pendapat seorang rakan saya.

Seperkara lagi, carian di Pusat Rujukan Persuratan Melayu pada hari ini menunjukkan bahawa perkataan *binte tidak terdapat dalam bahasa Melayu. Jadi, kependekan * bte. juga sepatutnya tidak wujud. Jikalau kita pernah menggunakan perkataan *binte atau kependekan *bte., eloklah kita berhenti menggunakannya mulai hari ini.

14 November 2009

Modul Literasi Bahasa Melayu Tahun Satu

Kemas kini 1: 15 Januari 2010.

http://www.scribd.com/doc/23981538/LINUS-KONSEP-LITERASI

LINUS - KONSEP LITERASI

Blog Akademik Bahasa menyatakan, 30 orang guru Bahasa Melayu tahun satu di Kelantan menghadiri Mesyuarat Pemurnian dan Cuba Uji Modul Literasi Bahasa Melayu Tahun Satu untuk Program LINUS 2010. Mesyuarat itu berlangsung di sebuah hotel di Terengganu pada 10 – 11 November 2009.

Blog itu juga menyatakan, modul itu dibangunkan oleh Bahagian Pembangunan Kurikulum (BPK), Kementerian Pelajaran Malaysia (KPM) dengan kerjasama Jurulatih Utama Bahasa Melayu peringkat negeri. Modul itu akan digunakan untuk melatih guru-guru Bahasa Melayu tahun satu di seluruh negara bermula Disember 2009 hingga Februari 2010.

Catatan blog itu menarik perhatian saya. Saya ingin tahu maksud LINUS. Adakah modul itu sebahagian daripada pendekatan modular?

Saya akan cuba mencari maklumat ini di Internet. Pasti usaha saya itu memakan masa. Jikalau ada pengunjung yang sudah terjumpa pautan yang berkaitan, mohon catatkan pautan itu dalam ruangan ulasan. Jikalau ada pengunjung yang mengetahui perkara ini, baik sangat kemukakan catatan sederhana dalam ruangan ulasan.

Terima kasih saya ucapkan kepada sesiapa yang sudi membantu saya.


Khamis, 17 Disember 2009

Kursus Program LINUS Guru Tahun 1 2010

Program Literasi dan Numerasi (LINUS) akan mula dilaksanakan mulai 2010 hingga 2012 di seluruh negara. Program LINUS yang bertujuan memastikan semua murid Tahun 1 pada 2010 dapat menguasai kemahiran asas membaca, menulis (literasi) dan mengira (numerasi) selepas tahun 2012, iaitu berada di Tahun 4. Pelaksanaan program LINUS ini merupakan sebahagian daripada NKRA Kementerian Pelajaran Malaysia yang disasarkan menjelang tahun 2012.

Sehubungan itu, semua guru Tahun 1 yang mengajar Bahasa Melayu dan Matematik diwajibkan mengikuti kursus pengajaran dan pembelajaran modul LINUS mulai tahun 2010. Kursus tersebut yang dikendalikan oleh Bahagian Pendidikan Guru, KPM akan dilaksanakan di seluruh negara mengikut zon negeri masing-masing. Bagi guru-guru negeri Kelantan, kursus akan dilaksanakan mengikut PPD masing-masing sebagaimana tarikh dan tempat yang telah ditetapkan. Bagi semua guru Bahasa Melayu dan Matematik yang mengajar di tahun 1, jadual kursus boleh dirujuk sebagaimana lampiran Jadual Kursus berikut: http://www.ziddu.com/download/7787687/TarikhKursusLINUS.docx.html.

Sumber: http://akademikbahasa.blogspot.com/2009/12/kursus-program-linus-guru-tahun-1-2010.html.

Resolusi Utama Konvensyen Pedagogi Bahasa Melayu Serantau

"Memastikan hanya guru opsyen Bahasa Melayu yang mengajarkan mata pelajaran Bahasa Melayu.” Inilah resolusi utama Konvensyen Pedagogi Bahasa Melayu Serantau Pertama di Seremban pada 3 – 5 November 2009.

Pencapaian KIA2M 2006 – 2008


1 – 6 Februari 2009 Ujian Penapisan
21 – 26 Jun 2009 Ujian Pelepasan 1
1 – 6 November 2009 Ujian Pelepasan 2
Pada bulan September 2009, terdapat 85,000 orang murid tahun satu yang masih belum menguasai 2M. (Berita Harian Online, 12 September 2009)

12 November 2009

Sari Makalah: Slanga “Mat Gian”

1. Slanga ialah sejenis pertuturan yang beraneka ragam yang dicirikan oleh perbendaharaan kata yang baru dibentuk dan sentiasa berubah-ubah. Slanga khusus digunakan oleh sekumpulan manusia yang rendah kedudukan sosialnya. (Dictionary of Language and Linguistik)

11 November 2009

Label dalam Kamus

Label ialah kepingan kecil kertas atau kad yang ditampalkan pada sesuatu bekas seperti kotak, botol dan tin. Pada label, tercatat keterangan ringkas tentang benda dalam bekas itu seperti nama, jenis dan harganya. Inilah makna biasa bagi label yang sedia kita maklumi.

Kepercayaan terhadap Angka 786 Bermaksud Basmalah?

Artikel ini disiarkan di sini dengan izin penulisnya. Pautan asalnya di sini. Saya menggalakkan pengunjung agar membaca ulasan di bawah masukan "Angka 786 di Kedai Mamak".

10 November 2009

Yu Kia-kia

Bermula dengan lagha
megah melabur tegah
berani membina nahi
aman berteman mungkir,
mencabut benih damai
menangkis bicara mukhlis
memangkas renung makrifat
seperti muka dua sekelat
seperti yu kia-kia: kepala yu ekor pari.

Membawa lagha ke sana sini
membina jerat serupa jerami
menghunus keris menitir nahi,
menampik tawaran falah
menolak ayat titah
menepis kalam salam
seperti seludang menolak mayang
seperti yu kia-kia: kepala yu ekor pari.

Yu kia-kia: kepala yu ekor pari
apa-apa dikata, bena tak bena
apa-apa dimadah, endah tak endah
apatetiknya acuh tak acuh.

Yu kia-kia: kepala yu ekor pari
mencipta bahasa mati
memesan nisan mesan
untuk pemakaman tanpa acara
bahasa ibu pertiwi.

Yu kia-kia: kepala yu ekor pari
ke atas tidak berpucuk
ke bawah tidak berurat
di tengah-tengah digerek.

Mohd Isa bin Abd Razak
Port Dickson
16 Jun 2009

09 November 2009

Kesilapan Bahasa dalam Satu Program Televisyen

Lampiran 1 mengandungi 19 kesilapan bahasa serta pembetulannya. Kesilapan ini saya kutip daripada satu program televisyen pada malam 8 November 2009. Kesilapan ini terkandung dalam teks (lirik) yang dipaparkan di bahagian bawah skrin televisyen.

08 November 2009

Angka Roman Tidak Memerlukan Awalan Ke

Awalan ke tidak diperlukan untuk angka roman. Tuan Haji Muhammed Salehudin Aman menyatakan hal ini dalam ruangan “Cintai Bahasa Kita” dalam Dewan Siswa keluaran November 2009. Menurut beliau, jika angka itu angka roman, kata sendi ke dan tanda sempang tidak perlu ditulis.

Perkara ini tercatat juga dalam Koleksi Lembar Bahasa Bil 1. Cetakan pertama lembar ini adalah pada tahun 2002. Lembar ini dicetak ulang pada tahun 2006 dan 2009.

Ungkapan contoh yang salah dan yang betul adalah seperti yang di bawah:

*ke II → II
*ke-II → II
*ke III → III
*ke-III → III
*ke IV → IV
*ke-IV → IV
*ke V → V
*ke-V → V
*Kolokium Bahasa Melayu *ke VI → Kolokium Bahasa Melayu VI
*Kolokium Bahasa Melayu *ke-VI → Kolokium Bahasa Melayu VI
*Sukan SEA *ke XIV → Sukan SEA XIV
*Sukan SEA *ke-XIV → Sukan SEA XIV

05 November 2009

Celik Huruf: Semua Pihak Perlu Lebih Bersungguh-sungguh Menanganinya

Pada tahun 2009, sebanyak 67 peratus kanak-kanak di negara kita berpeluang mengikuti kelas prasekolah. Pada tahun 2012, kerajaan menyasarkan 87 peratus kanak-kanak mendapat peluang untuk mengikuti kelas prasekolah. Sasaran ini berupa peningkatan sebanyak 20 peratus.

Timbalan Perdana Menteri (TPM) merangkap Menteri Pelajaran, Tan Sri Muhyiddin Yassin, menyatakan perkara ini dalam sesi soal jawab di Parlimen. Berita Harian Online (BHO) melaporkan perkara ini pada 3 September 2009.

Menurut satu sumber, pada tahun 2009 murid prasekolah berjumlah 342,706 orang. Peningkatan sebanyak 20 peratus pada tahun 2012 menjadikan pelajar prasekolah di negara kita berjumlah 447,556 orang.

Pada 12 September 2009, BHO menyiarkan berita “35,000 Murid Tak Tahu Baca, Menulis”. Angka dalam tajuk berita itu silap. Dalam intro berita itu dinyatakan bahawa sebanyak 85,000 murid tahun satu masih belum mampu membaca dan menulis.

Dalam berita 12 September 2009 itu juga BHO melaporkan kenyataan Timbalan Menteri Pelajaran, Dr. Mohd Fuad Zarkashi. Beliau berkata, kerajaan menyasarkan 85 peratus kanak-kanak mengikuti kelas prasekolah pada 2012 berbanding hanya 65 peratus pada tahun 2009.

Ada perbezaan dua peratus antara berita yang bersumber daripada Menteri Pelajaran dengan timbalannya. Mungkin ini hanya kesilapan laporan atau akibat sikap kurang serius mana-mana pihak. Namun, yang pasti, pada tahun 2009 antara 33 hingga 35 peratus kanak-kanak di negara kita tidak berpeluang untuk menjadi murid prasekolah. Berdasarkan angka tadi, pada tahun 2012 antara 13 hingga 15 peratus kanak-kanak di negara kita dijangka tidak berpeluang menjadi murid prasekolah.

Timbalan Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia (KPM), Datin Asariah binti Mior Shaharuddin berkata, KPM menetapkan agar semua kanak-kanak normal yang bersekolah boleh menguasai kemahiran membaca, menulis dan mengira (3M) ketika melangkah ke tahun empat sekolah rendah sebelum penghujung 2012. Beliau berkata demikian semasa merasmikan Seminar Penyelidikan Pendidikan Institut Pendidikan Guru Malaysia (IPGM) Zon Sabah di Kota Kinabalu pada awal Oktober 2009.

Sukatan pelajaran prasekolah, antara lain, bertujuan untuk mencelikhurufkan murid. Ada guru Bahasa Melayu beranggapan bahawa semua murid yang diterima masuk ke kelas tahun satu sudah celik huruf. Apabila anggapannya itu meleset, mereka mengeluh. Mereka berasa berat untuk mengajarkan a-b-c kepada beberapa orang murid yang tidak berpeluang mengikuti kelas prasekolah.

Ada juga murid yang sudah mengikuti prasekolah tetapi masih belum celik huruf. Murid-murid ini menokok jumlah murid yang perlu dicelikhurufkan oleh guru Bahasa Melayu tahun satu.

Dahulu, pada semester pertama, memang ada program khas. Mulai tahun 2006 KPM memperkenalkan pula program Kelas Intervensi Awal Membaca dan Menulis (KIA2M). Pelan Induk Pembangunan Pendidikan (PIPP) 2006 – 2010 menyatakan, KIA2M bertujuan untuk memastikan murid-murid tahun satu menguasai kemahiran 2M selepas enam bulan belajar di sekolah. Tujuan ini tidak tercapai apabila pada akhir Ogos 2006 hampir 100 ribu murid tahun satu belum celik huruf. Pada akhir September 2009 pula sebanyak 85,000 murid tahun satu belum menguasai 2M.

Berdasarkan sasaran yang diuar-uarkan oleh Menteri Pelajaran dan timbalannya dalam BHO, pada tahun hadapan dan tahun 2011 jumlah murid tahun satu yang belum celik huruf pada akhir tahun dijangka masih dalam lingkungan 50,000 orang. Malah, apabila kita mengambil kira jumlah kelahiran yang semakin meningkat, jumlah ini tidak banyak berubah pada akhir tahun 2012. Jadi, penetapan sasaran 85 hingga 87 peratus kanak-kanak berpeluang mengikuti prasekolah pada tahun 2012 itu rendah.

Penetapan sasaran yang rendah ini pasti menghampakan pendukung PIPP yang ingin melihat murid-murid tahun satu menguasai kemahiran 2M selepas enam bulan belajar di sekolah. Kenyataan bahawa semua kanak-kanak normal yang bersekolah boleh menguasai kemahiran 3M selepas melangkah ke tahun empat pula bagaikan mengesahkan kehampaan pendukung PIPP.

Apa-apa pun, pihak yang menggubal dan melaksanakan kurikulum mesti mengambil berat perkara ini. Hal yang terpenting ialah mengubah suai Huraian Sukatan Pelajaran Bahasa Melayu Tahun Satu. Semua pihak perlu mengambil kira situasi yang dinyatakan ini ketika merancang pendekatan modular. Guru Bahasa Melayu tahun satu memerlukan modul yang pelbagai dan luwes agar mereka dapat mencelikhurufkan murid tahun satu dengan lebih berkesan.

Baik juga jikalau pihak IPGM meninjau dan menyemak kurikulum pengkhususan Pengajian/Bahasa Melayu, Prasekolah, dan Pemulihan Khas. IPGM wajar mengetengahkan kandungan kursus dan strategi pelaksanaan yang lebih bersepadu.

Antara maksud bersepadu di sini ialah memungkinkan ketiga-tiga program itu menghasilkan guru yang berkemahiran untuk melaksanakan program celik huruf sama ada kepada murid prasekolah, tahun satu atau pemulihan. Tembok pemisah pengkhususan, sekiranya ada, mesti dipecahkan. Selain itu, aspek perkaedahan bacaan asas juga dimantapkan.

Masukan yang berkaitan: (1) Kemahiran 2M: Kita Memerlukan Gambaran yang Lebih Jelas (2) Pandangan tentang Pendekatan Modular Bahasa Melayu (3) Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Contoh KIA2M

Lampiran
Selasa, 2009 November 03
Guru Berkelulusan Ijazah Diambil Ajar Prasekolah
Oleh Sariha Mohd Ali, Syuhada Choo Abdullah dan Khairul Azran Hussin bhnews@bharian.com.my, Berita Harian Online, 3 September 2003

KERAJAAN akan mengambil guru berkelulusan ijazah untuk mengajar prasekolah pada masa depan dalam usaha menyediakan guru terlatih bagi pendidikan awal kanak-kanak, kata Timbalan Perdana Menteri, Tan Sri Muhyiddin Yassin.

Beliau yang juga Menteri Pelajaran berkata, Kementerian Pelajaran turut mengambil langkah menyediakan guru berijazah untuk semua sekolah rendah bagi mendidik murid Tahun Satu hingga Tahun Enam.

Muhyiddin berkata, langkah menyediakan guru terlatih ini boleh mengurangkan masalah penguasaan 3M iaitu membaca, menulis dan mengira di kalangan pelajar.

"Ini satu pendekatan yang kita percaya boleh mengubah situasi pendidikan dalam negara untuk meningkatkan kualiti pembelajaran prasekolah dan sekolah rendah," katanya ketika menjawab soalan tambahan Dr Tan Seng Giaw (DAP-Kepong).

Berikutan itu, Muhyiddin berkata, pengusaha prasekolah swasta juga perlu mematuhi kualiti guru yang disediakan di institusi masing-masing.

Katanya, pemantauan akan dibuat dari semasa ke semasa, termasuk mengadakan pemeriksaan mengejut terhadap prasekolah sektor swasta bagi memastikan ia mematuhi dasar serta menggunakan Kurikulum Prasekolah Kebangsaan yang dikuatkuasakan sejak 2003.

"Bagaimanapun, kerajaan tidak berhasrat menyekat sebarang usaha penambahbaikan dilakukan pengusaha prasekolah swasta selagi ia tidak bercanggah dengan dasar," katanya.

Menjawab kekeliruan Dr Tan mengenai perbezaan antara pendidikan prasekolah dan Permata Negara, Muhyiddin berkata, Permata Negara adalah program asuhan dan didikan awal kanak-kanak sebelum mereka memasuki prasekolah.

"Projek contoh sudah dijalankan di beberapa tempat di seluruh negara dan hasilnya memang baik, malah kementerian akan mengembangkannya secara berperingkat.

"Ini satu lagi cabaran besar kepada kementerian menyediakan tenaga pengajar terlatih bagi membimbing anak yang masih kecil, bukan saja untuk prasekolah tetapi juga pendidikan awal kerana mereka memerlukan bimbingan khusus," katanya.

Terdahulu ketika menjawab soalan asal Abd Rahman Bakri (BN-Sabak Bernam) mengenai langkah menjadikan pendidikan prasekolah sebahagian daripada sistem pendidikan negara, Muhyiddin berkata, kerajaan sudah menetapkan prasekolah antara bidang keberhasilan utama Kementerian Pelajaran.

Bagi mencapai sasaran itu, katanya, strategi komprehensif dirancang, termasuk menambah baik kurikulum prasekolah dan cadangan 50 peratus waktu interaksi dalam bahasa Inggeris.

Beliau berkata, sebanyak 4,194 kelas prasekolah baru akan dibina menjelang 2012.

Muhyiddin berkata, kerajaan menyasarkan meningkatkan 67 peratus penyertaan kanak-kanak berumur lima tahun dalam prasekolah kerajaan dan swasta tahun ini kepada 87 peratus menjelang 2012.

04 November 2009

Satu Jenis Sekolah, Satu Bahasa Pengantar

Pandangan Profesor Dr. Teo Kok Seong tentang bahasa kebangsaan dalam majalah Pelita Bahasa keluaran Oktober 2009 wajar menjadi renungan kita. Dalam makalah yang bertajuk “Kepentingan Satu Bahasa Kebangsaan” itu, beliau mengemukakan pemikiran yang cukup menarik.

Fokus pemikiran beliau ialah fungsi bahasa kebangsaan untuk menyatupadukan rakyat. Beliau menyatakan, “Fungsi tersebut selalunya direalisasikan dalam sistem pendidikan nasional, melalui sistem satu jenis sekolah sahaja, yang hanya menggunakan bahasa kebangsaan sebagai satu-satunya bahasa pengantar dan/atau bahasa ilmu.”

Menurutnya, Amerika Syarikat memperoleh kesan positif dengan sistem satu jenis sekolah dan hanya satu bahasa pengantar. Amerika Syarikat berjaya membentuk satu identiti nasional dalam kalangan semua rakyatnya, termasuklah kaum imigran.

Sehubungan dengan hal itu, beliau meminta rakyat Malaysia agar menggunakan bahasa kebangsaan, yakni bahasa Melayu, sebagai bahasa utama pada setiap masa. Penggunaan itu hendaklah meliputi komunikasi rasmi dan tidak rasmi.

Beliau menyatakan, “Bagi golongan bukan Melayu, identiti nasional yang sama, melalui bahasa kebangsaan, boleh bermula dengan penyebutan dan intonasi yang terlepas daripada pengaruh dan gangguan bahasa ibunda masing-masing, semasa bertutur dalam bahasa Melayu setiap masa.”

Pada Dr. Teo, bahasa kebangsaan Malaysia ialah maruah negara dan rakyat Malaysia. Oleh sebab itu beliau menegaskan, perbuatan meletakkan bahasa Melayu di bawah bahasa Inggeris dapat ditafsir sebagai menghina bahasa Melayu serta mengeji negara dan rakyat Malaysia.

03 November 2009

Angka 786 di Kedai Mamak

Pedoman Bahasa (JPEG) 069. Bismillah.

Nilai Huruf Arab/Jawi

Masukan yang berkaitan:
1. Abjad Jawi Bentuk Tunggal Terkini
2. Beberapa Perkara Tentang Huruf Jawi
3. Isu Huruf Arab dan Huruf Jawi
4. Carta Jawi Silap dan Tidak Kemas Kini

Jikalau tuan/puan mengetahui sumber yang membicarakan hal ini, mohon catatkan butiran sumber itu dalam ruangan ulasan. Terima kasih yang tidak terhingga saya ucapkan atas kerjasama tuan/puan.

Pedoman Bahasa (JPEG) 068. Nilai Huruf Arab-Jawi.

01 November 2009

Jawapan/Jawaban dari Beberapa Sudut Pandangan

Perkataan “jawaban” terakam dalam Kamus Dewan Edisi Keempat (KDEK) cetakan pertama, yang terbit pada tahun 2005. Saya hanya menyedari perkara ini pada bulan Januari tahun 2009. Pada ketika itu, beberapa banyak blog guru Bahasa Melayu sudah menggunakan kata “jawaban” sebagai menggantikan “jawapan”.

Keghairahan guru Bahasa Melayu menggunakan kata “jawaban” sebagai menggantikan “jawapan” menyebabkan saya berasa seperti orang ketinggalan komuter. Apatah lagi beberapa orang penulis blog menyatakan bahawa kata “jawaban” menepati proses pembentukan kata bahasa Melayu. Kata dasar “jawab” menjadi “jawaban” apabila mendapat imbuhan -an.

Kata “jawaban” tidak terakam sebagai terbitan bagi kata masukan “jawab” dalam Kamus Dewan Edisi Ketiga, termasuk versi digital di Laman Karya.Net dan E-Kamus versi 1.0. Hasil carian di Laman Pusat Rujukan Persuratan Melayu (PRPM) menunjukkan Kamus Pelajar Edisi Kedua masih menggunakan kata “jawapan”.

Daftar Kata Bahasa Melayu Rumi-Sebutan-Jawi (DKBM) ialah buku yang paling berwibawa dari segi pentahkikan ejaan. DKBM Edisi Kedua yang terbit pada tahun 2008, iaitu dua tahun selepas terbitnya KDEK, tidak menyenaraikan kata terbitan “jawaban”. Apabila saya merujuki Tatabahasa Dewan Edisi Ketiga (TDEK) yang terbit pada tahun 2008 juga, saya mendapati TDEK masih menggunakan kata “jawapan”.
Ayat contoh yang di bawah menunjukkan penggunaan kata “jawapan” dalam TDEK, Nahu Kemas Kini cetakan kedua tahun 2009 karangan Profesor Dr. Asmah Haji Omar, dan majalah Dewan Bahasa keluaran Julai 2009.

1. Kesemua ayat di atas, yang merupakan ayat tanya tanpa kata tanya, boleh dijawab dengan jawapan ya, tidak, atau bukan seperti yang terdapat dalam contoh berikut: …. (TDEK, halaman 444)
2. Selain cara penggolongan yang berdasarkan struktur, ayat tanya boleh juga dilihat dari segi jawapan yang dikehendaki, iaitu sama ada ayat tanya tertutup ataupun ayat tanya terbuka. (TDEK, halaman 447)
3. Ayat tanya tertutup ialah ayat yang memerlukan jawapan ya atau tidak/bukan, dan ayat tanya terbuka ialah ayat tanya yang jawapannya tidak terhad kepada perkataan ya atau tidak/bukan tetapi sebaliknya bergantung pada maksud yang terkandung dalam ayat tanya tersebut. (TDEK, halaman 447)
4. Jawapan bagi ayat (27) (ii) terdapat dalam bentuk frasa kerja. (NKK, halaman 208)
5. Dengan demikian, jika kata/frasa tanya berkenaan merupakan kata/frasa tanya adverba waktu, maka jawapannya juga menganggotai subsistem berkenaan. (NKK, halaman 209)
6. Oleh hal demikian, beliau mencabar khalayak untuk berfikir dan menjawab sesuatu soalan, yang jawapan tersebut memihak kepada pendirian individu. (Dewan Bahasa, Julai 2009, halaman 48)
Butiran yang saya nyatakan ini menyebabkan saya belum membiasakan diri untuk menggunakan kata “jawaban”. Kesukaran untuk melakukan perubahan itu bertambah apabila saya dapati pihak Khidmat Nasihat Bahasa (KNB) mencadangkan agar kita menggunakan “perkataan yang sudah selesa penggunaannya dengan kita”, iaitu “jawapan”.
Kesukaran saya untuk melakukan perubahan meningkat apabila saya meneliti dua masukan Blog Bahasa Melayuku. Kesimpulan masukan pertama, berdasarkan daftar ejaan, ejaan “jawaban” itu salah. Ejaan yang betul ialahjawapan”. Klik di sini untuk membaca penjelasannya. Kesimpulan masukan yang kedua, berlakunya penyahsuaraan menyebabkan [b] gugur dan digantikan dengan [p]. Hal ini menghasilkan sebutan [ja.wa.pan]. Klik di sini untuk membaca penjelasannya.

Majalah Pelita Bahasa keluaran Oktober 2009 menyiarkan pandangan Munsyi Dewan tentang perkara ini. Rumusannya, jawapan tepat, jawapan masih boleh digunakan. Munsyi Dewan menggalakkan pembaca Pelita Bahasa menggunakan perkataan yang tepat itu.

Saya mengambil keputusan untuk terus menggunakan perkataan “jawapan”. Pengguna bahasa Melayu boleh membuat pilihan sendiri. Namun, apabila pilihan itu ialah “jawaban”, sebutannya perlulah [ja.wa.ban]. Berdasarkan DKBM, sebutan [ja.wa.pan] adalah untuk perkataan “jawapan”.

--------------------------------------------------
Nota (29 Oktober 2009)

Isu ini dibincangkan dalam majalah Pelita Bahasa keluaran November 1993. Dalam ruangan “Tanya Jawab” majalah itu dinyatakan bahawa Radin Ginoh pernah menulis tentang isu ini dalam majalah Bahasa terbitan Dewan Bahasa Cawangan Sarawak. Dalam tulisan itu Radin Ginoh menyatakan bentuk “jawaban” betul.

Rumusan pihak majalah Pelita Bahasa adalah seperti yang berikut:

“Kalau mengikut prinsip pembentukan kata dalam bahasa Melayu, memanglah alasan dan hujah pihak pertama tadi yang betul; kata terbitan bagi ‘jawab’ sepatutnya ‘jawaban’. Tetapi oleh sebab bentuk ‘jawapan’ ini sudah dianggap mantap, maka diterima sebagai kekecualian.”

Penggunaan Istilah Bahasa Malaysia

Paparan ini ialah jawapan piawai Khidmat Nasihat Bahasa (KNB), Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) Malaysia tentang penggunaan istilah “bahasa Melayu” dan “bahasa Malaysia”. Butiran tentang perkara ini terdapat dalam blog ini. Sila rujuk masukan yang bertajuk “Bahasa Melayu, Bahasa Malaysia: Pandangan KNB”.

Kita boleh menyusun semula ayat tentang penggunaan istilah “bahasa Malaysia” dalam paparan ini. Kita boleh menulisnya semula begini: “Istilah ‘bahasa Malaysia’ boleh digunakan dalam komunikasi sosial yang tidak rasmi”. Tegasnya, dalam komunikasi rasmi, kita hendaklah menggunakan istilah “bahasa Melayu”.

Pedoman Bahasa (JPEG) 067. Istilah “Bahasa Malaysia”.

31 Oktober 2009

Alumni, Hi-fi dan Pilot

Pada 24 Oktober lalu, saya menghadiri Sidang Ketiga Belas Istiadat Konvokesyen UiTM ke-71. Dalam sidang itu Naib Canselor UiTM mengisytiharkan bahawa semua graduan menjadi ahli Alumni UiTM secara automatik. Perisytiharan dilakukan dalam bahasa Melayu dan perkataan “alumni” disebut *[a.lum.nai].

Pedoman Bahasa (JPEG) 066. Ejaan dan Sebutan Alumni, Hi-fi dan Pilot.

Bahasa Melayu, Bahasa Malaysia: Pandangan Datuk Dr. Hassan Ahmad

Bahasa kebangsaan kita ialah bahasa Melayu. Hal ini tercatat dalam Perkara 152 Perlembagaan Persekutuan. Pandangan Datuk Dr. Hassan Ahmad tentang perkara ini dalam Klik DBP keluaran 16 Mei 2007 wajar menjadi renungan kita.

Masukan yang berkaitan: (1) Perkara 152 Tidak Boleh Dipinda (2) Bahasa Melayu, Bahasa Malaysia: Pandangan KNB (3) Gerakan Bahasa Kebangsaan Memerlukan Transformasi (4) Bahasa Melayu Asas Kontrak Sosial (5) Pembudayaan Bahasa Kebangsaan (6) Pandangan tentang Pendekatan Modular Bahasa Melayu

Pedoman Bahasa (JPEG) 065. Minda Tokoh/Pejuang/Ahli/Pencinta Bahasa Melayu

Lampiran

Suatu ketika dahulu, nama bahasa Melayu ditukar menjadi bahasa Malaysia. Tidak lama kemudian istilah bahasa Malaysia dihapuskan dan nama bahasa Melayu dikembalikan. Sekarang, saya dengar nama bahasa Malaysia itu hendak digunakan semula, menggantikan istilah bahasa Melayu.

Alasan menggantikan nama bahasa Melayu dengan istilah rekaan bahasa Malaysia ialah, bahasa Melayu bukan hanya untuk orang Melayu tetapi juga untuk semua rakyat atau warga Malaysia. Pada fikiran orang yang menciptakan istilah itu, nama bahasa Malaysia sesuailah digunakan untuk membebaskan bahasa Melayu daripada sebarang kaitan dengan etnik Melayu atau bangsa Melayu. Jadi, istilah bahasa Malaysia dianggap sebagai istilah yang neutral atau bebas etnik.

Namun begitu, bahasa Malaysia tidak semestinya menunjukkan bahawa itu adalah bahasa Melayu. Semua bahasa di Malaysia – bahasa Cina, bahasa Tamil, bahasa Kadazan, bahasa Iban, dan lain-lain lagi – dapat dianggap sebagai bahasa Malaysia, selain bahasa Melayu. Bahkan, dalam Perlembagaan, dalam Akta Bahasa Kebangsaan (1963/1968) dan dalam Akta Pendidikan disebut bahawa bahasa Melayu ialah bahasa kebangsaan Persekutuan Malaysia. Istilah bahasa Malaysia tidak digunakan dalam dokumen-dokumen perundangan (akta) itu. Inilah taraf politik-legalistik bahasa Melayu yang membezakan taraf bahasa Melayu dengan bahasa-bahasa lain. Ini dasar untuk kepentingan negara, bukan untuk kepentingan etnik.

Hal yang lebih penting ialah, hakikat genetik bahasa atau etnolinguistik bahasa Melayu, iaitu bahasa Melayu ialah bahasa orang Melayu, bukan bahasa orang Cina, orang India, orang Inggeris dan lain-lain lagi. Jadi istilah Melayu tidak dapat dipisahkan atau dihapuskan daripada istilah bahasa Melayu. Cuba fikirkan, adakah bahasa kebangsaan atau bahasa rasmi Britain dan Australia, misalnya, disebut bahasa Britain atau bahasa Australia? Jawapannya tidak. Bahasa rasmi Britain dan Australia ialah bahasa Inggeris. Di negara yang menggunakan lebih daripada satu bahasa rasmi, bahasa-bahasa rasmi itu tetap mengekalkan status genetik atau etnolinguistiknya. Contohnya Singapura.

Memang ada negara yang mengaitkan bahasa rasmi dan bahasa kebangsaannya dengan nama negara. Contoh yang ketara ialah Indonesia. Di sana bahasa rasmi/bahasa kebangsaan Indonesia disebut bahasa Indonesia walaupun dari segi genetiknya bahasa Indonesia itu sebenarnya ialah bahasa Melayu, bukan bahasa Jawa, bukan bahasa Minangkabau, bahasa Bugis, Aceh dan lain-lain lagi. Keadaan demografi bahasa di Indonesia cukup heterogen dan kompleks. Di sana terdapat ratusan bahasa etnik dari rumpun bahasa Melayu-Polinesia. Tetapi bahasa Melayu telah lama menjadi bahasa pemersatuan atau lingua franca di Indonesia (sejak zaman pemerintahan Belanda). Bahasa inilah yang akhirnya diterima sebagai bahasa bebas etnik untuk menyatupadukan penduduk Indonesia yang cukup heterogen itu. Dengan kata lain, bahasa Melayu di Indonesia tidak dikaitkan lagi dengan etnik Melayu atau dengan kuasa Melayu.

Di Malaysia, kita tidak perlu menciptakan istilah baharu yang kononnya neutral atau bebas etnik untuk menggantikan nama bahasa Melayu. Istilah yang lebih bersifat supraetnik dan supradaerah atau wilayah sudah ada dalam Perlembagaan, iaitu bahasa kebangsaan.

Janganlah kita menimbulkan masalah yang tidak habis-habis disebabkan orang yang berkuasa membuat keputusan tidak berfikir berdasarkan kebenaran dan ilmu. Istilah Persekutuan Tanah Melayu sudah tidak ada lagi, digantikan dengan istilah Malaysia Barat. Janganlah kita menghapuskan nama bahasa Melayu pula.

30 Oktober 2009

Bahasa Melayu, Bahasa Malaysia: Pandangan KNB

Dalam arkib Khidmat Nasihat Bahasa (KNB), Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) terdapat 23 soal jawab tentang perbezaan istilah bahasa Melayu dengan bahasa Malaysia. Inilah keputusan carian dengan menggunakan frasa “istilah bahasa Malaysia” di Laman Pusat Rujukan Persuratan Melayu (PRPM) pada pagi 30 Oktober 2009.

Sebanyak 14 soal jawab terdapat dalam lampiran yang di bawah. Sembilan soal jawab diabaikan kerana berulang, bercampur dengan isu lain, soalannya terlalu panjang atau bahasa penyoal bercelaru. Soal jawab dalam lampiran ini sudah disunting dan disusun berdasarkan tarikh.

Umumnya para penyoal ingin mendapat penjelasan daripada KNB sama ada DBP menerima pakai istilah bahasa Melayu atau bahasa Malaysia. Jawapan piawai pihak KNB adalah seperti yang berikut:

“Selagi Perkara 152 Perlembagaan Persekutuan yang menyatakan bahawa bahasa kebangsaan ialah bahasa Melayu tidak berubah, maka nama rasmi bahasa kebangsaan negara Malaysia ialah bahasa Melayu. Walau bagaimanapun, dalam konteks komunikasi sosial yang tidak rasmi, apabila merujuk kepada bahasa yang menjadi sistem komunikasi bersama rakyat Malaysia, istilah bahasa Malaysia boleh digunakan di samping istilah bahasa Melayu.”

Lampiran

1. 2007-06-14 Soalan: Adakah semua buku rujukan Bahasa Melayu perlu ditukar kepada Bahasa Malaysia? Jawapan: Buku rujukan Bahasa Melayu yang sedia ada tidak perlu ditukarkan kepada Bahasa Malaysia. Hanya buku baharu yang akan dicetak selepas tarikh pengumuman pertukaran istilah bahasa Melayu kepada bahasa Malaysia perlu menggunakan istilah bahasa Malaysia.

2. 2007-07-11 Soalan: Apakah pandangan DBP terhadap gesaan menggunakan bahasa Malaysia bagi menggantikan bahasa Melayu? Rujuk jawapan piawai.

3. 2007-07-18 Soalan: Saya memperoleh maklumat bahawasanya pihak kerajaan telah memutuskan untuk menggunakan istilah bahasa Malaysia menggantikan bahasa Melayu. Adakah perkara ini benar? Jawapan: Dalam akhbar bertarikh 5 Jun 2007, Timbalan Perdana Menteri mengumumkan bahawa kabinet memutuskan untuk menukar istilah bahasa Melayu kepada bahasa Malaysia dalam semua bidang dengan alasan untuk tujuan perpaduan.

4. 2007-12-04 Soalan: Saya ingin mendapatkan pengesahan sama ada pertukaran istilah bahasa Melayu kepada bahasa Malaysia sudah berkuat kuasa atau belum. Saya menghadapi kekeliruan ini apabila membaca Pelita Bahasa keluaran Ogos 2007. Pada bahagian nota editor, dikatakan bahawa istilah bahasa Melayu sudah ditukar kepada bahasa Malaysia. Mengapakah istilah bahasa Melayu masih digunakan dalam majalah itu? Saya juga bertanya kepada pensyarah saya. Beliau mengatakan bahawa istilah bahasa Melayu tidak ditukar kepada bahasa Malaysia. Saya amat keliru dan diharapkan pihak DBP dapat membantu. Rujuk jawapan piawai.

5. 2007-12-20 Soalan: Apakah nama yang betul dan harus digunakan, adakah bahasa Melayu atau Bahasa Malaysia? Selama ini yang saya tahu ialah pihak DBP menganjurkan nama bahasa Melayu, tetapi baru-baru (Jun 2007) ini, Kabinet mengumumkan bahawa nama yang patut digunakan ialah Bahasa Malaysia dengan alasan untuk melahirkan semangat patriotik. Apakah pendirian DBP dalam hal ini? Rujuk jawapan piawai.

6. 2008-02-21 Soalan: Saya masih keliru dengan penggunaan istilah bahasa Malaysia. Saya mendapati kebanyakan media cetak masih menggunakan istilah bahasa Melayu dalam semua artikel/penulisan termasuk dalam Dewan Masyarakat dan Pelita Bahasa. Persoalannya, adakah istilah bahasa Malaysia itu hanya dikuatkuasakan penggunaannya di sekolah sahaja? Rujuk jawapan piawai.

7. 26-02-2008 Soalan: Saya rasa istilah bahasa Melayu telah ditukar semula menjadi bahasa Malaysia selepas sambutan kemerdekaan ke-50. Tetapi Pelita Bahasa Februari 2008 masih menggunakan istilah bahasa Melayu. Adakah masih kekal sebagai bahasa Melayu? Rujuk jawapan piawai.

8. 2008-06-01 Soalan: Sekolah-sekolah kini menggunakan istilah bahasa Malaysia tetapi Lembaga Peperiksaan masih menggunakan bahasa Melayu. Yang mana satu penggunaan terkini? Rujuk jawapan piawai. Berkenaan dengan penggunaan bahasa Melayu oleh Lembaga Peperiksaan, sila dapatkan penjelasan lanjut daripada Lembaga Peperiksaan.

9. 2009-01-12 Soalan: Bilakah kita gunakan perkataan bahasa Melayu dan bahasa Malaysia? Jawapan: Merujuk Perlembagaan Negara, bahasa rasmi negara kita ialah bahasa Melayu. Walau bagaimanapun untuk tujuan perpaduan istilah bahasa Malaysia boleh digunakan.

10. 2009-04-20 Soalan: Istilah manakah yang diterima pakai sekarang, bahasa Melayu atau bahasa Malaysia? Rujuk jawapan piawai.

11. 2009-06-30 Soalan: Saya ingin kepastian tentang penggunaan bahasa Melayu atau bahasa Malaysia. Rujuk jawapan piawai.

12. 2009-08-24 Soalan: Bahasa Melayu atau bahasa Malaysia kita gunakan sekarang? Rujuk jawapan piawai.

13. 2009-09-04 Soalan: Apakah penggunaan yang betul, sama ada bahasa Melayu atau bahasa Malaysia? Rujuk jawapan piawai.

14. 2009-09-06 Soalan: Kekeliruan rakyat tetap timbul mengenai istilah bahasa Melayu dan bahasa Malaysia. Mengikut Perlembagaan Persekutuan Perkara 152, bahasa Melayu ialah bahasa rasmi yang mendukung sebagai bahasa Kebangsaan. Persoalannya mengapa istilah bahasa Malaysia digunakan dalam konteks ini. Bukankah bahasa Malaysia itu mencakupi bahasa Melayu, bahasa Mandarin, bahasa Kantonis, bahasa Tamil. bahasa Iban, bahasa Kadazan dan lain-lain? Mengapa DBP tidak bertegas dalam soal ini? Rujuk jawapan piawai.

29 Oktober 2009

Jawapan/Jawaban: Pandangan Khidmat Nasihat Bahasa

Masukan terdahulu: Jawaban Tepat, Jawapan Masih Boleh Digunakan

1. Soalan: Apakah istilah yang betul: “Jawapan” atau “jawaban”? Jawapan: Perkataan yang betul ialah “jawapan”. (1 April 2008)

2. Soalan: "Jawaban" atau "jawapan"? Jawapan: Kedua-duanya betul. Bagaimanapun yang sering digunakan ialah “jawapan”. (20 Februari 2009)

3. Soalan: Dalam Kamus Dewan Edisi Ketiga (h. 523), hanya ada terbitan “jawapan”. Dalam Kamus Dewan Edisi Keempat (h. 615), sudah ada terbitan “jawaban” di samping “jawapan”. Dalam Daftar Kata Bahasa Melayu (2005) tidak tersenarai “jawaban”. Dari segi ejaan untuk sekolah di Malaysia, manakah yang tepat? Jawapan: Setelah merujuki Kamus Dewan Edisi Keempat, saya bersetuju dengan pandangan saudara. Terdapat “jawaban” dan “jawapan” dalam kamus itu. Perbezaannya, penggunaan “jawapan” lebih banyak digunakan di Malaysia manakala “jawaban” lebih kerap digunakan di Indonesia. Namun kedua-dua penggunaannya tidak menimbulkan kesalahan. Oleh sebab jawapan lebih banyak penggunaannya di Malaysia maka cadangan saya gunakanlah perkataan yang telah selesa penggunaannya dengan kita. (7 Mac 2009)

4. Soalan: Apakah perbezaan antara perkataan “jawapan” dengan “jawaban”? Jawapan: “Jawapan” dan “jawaban”, kedua-duanya merupakan kata terbitan dari kata dasar "jawab" dan sama makna. (28 Mei 2009)

5. Soalan: Adakah terdapat ejaan baharu untuk “jawapan”? Jawapan: Ejaan “jawaban” dan “jawapan” kedua-duanya betul. Dalam proses pengimbuhan kata dasar “jawab” + -an menghasilkan kata terbitan “jawaban”, tetapi kita biasa menyebutnya sebagai “jawapan”. (23 Jun 2009)

6. Soalan: Apabila perkataan "jawab" diberi imbuhan -an, akan menjadi “jawaban” atau “jawapan”? Ada buku di pasaran yang menulis “jawaban”. Jawapan: Dari segi pembentukan kata, perkataan “jawab” apabila menerima akhiran -an seharusnya menjadi “jawaban”. Walau bagaimanapun bentuk mantap yang sudah lazim, digunakan ialah “jawapan”. (10 September 2009)

7. Soalan: Kata "jawab" ialah kata akar. Mengapakah apabila ditambah imbuhan akhiran -an, kata ini menjadi "jawapan" dan bukannya "jawaban"? Jawapan: “Jawapan” dan “jawaban” boleh digunakan dan merupakan varian. “Jawaban” adalah betul dari segi morfologi manakala “jawapan” pula diterima pakai disebabkan kelaziman penggunaannya. Kamus Dewan Edisi Keempat menjadikan “jawapan” sebagai subentri kepada “jawab”. (4 Oktober 2009)

Rujukan: http://prpm.dbp.gov.my/carian.aspx?cari=jawaban&domain=PRPM (diubah suai).

27 Oktober 2009

Bahan Analisis Kesilapan

Kawan Baik Saya

Dia telah dilahirkan pada tahun 1998. Pada masa kini umurnya 11 tahun. Namanya Normayati Binti Rajum. Dia adalah kawan baik saya.

Adik beradiknya enam orang. Dia anak sulung. Dia baik hati dan peramah. Setiap kali kami bertemu dia memberi salam dahulu. Saya suka berkawan dengan dia.

Suara Normayati merdu. Saya sangat suka mendengar dia membaca Al-Quran dan bernasyid. Kami dalam satu pasukan nasyid. Dia menjadi penyanyi utama.

Minggu lalu kami menyertai pertandingan nasyid. Normayati adalah merupakan ketua pasukan kami. Kami menjadi naib johan.

Kesimpulannya, saya suka berkawan dengan Normayati. Saya berharap persahabatan kami akan berkekalan.

Karangan ini sudah diubah suai. Ciri kesilapan asal dikekalkan.
Pada masa kini → Pada masa ini atau Kini
adalah kawan → ialah kawan

dengan dia → dengannya

Ejaan Al-Quran Baku


Paparan ini memperlihatkan lima cara pengejaan “al-Quran” dan jumlah perkataan yang berkenaan di Internet berdasarkan carian dengan Google pada 27 Oktober 2009. Keputusan carian ini berdasarkan frasa “kitab suci + VE”. VE ialah lima perkataan dalam paparan ini.

Ejaan yang pertama ialah “al-Quran”. Ini ialah ejaan baku, iaitu ejaan yang diterima pakai oleh Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP). Penyebarannya di Internet yang menjangkau dua juta, sesuai dengan tarafnya sebagai ejaan baku.

Ejaan ini terdapat dalam Daftar Kata Bahasa Melayu Rumi-Sebutan-Jawi Edisi Kedua dan Kamus Dewan Edisi Keempat. Antara buku yang menggunakan ejaan ini termasuklah Tafsir Al-Quran di Radio oleh Ahmad Sonhadji Mohamad terbitan Pustaka Al-Mizan (1991), Epistemologi Islam: Teori Ilmu dalam Al-Quran oleh Syed Muhamad Dawilah Al-Edrus terbitan DBP (1999), dan Apakah Itu Al-Quran? oleh Muzayyanah Abdullah terbitan PTS Islamika (2008).

Ejaan kedua, “al-Qur’an”, ialah ejaan lama. Penyebaran ejaan ini di Internet lebih kurang separuh daripada ejaan baku. Namun, berdasarkan tinjauan rawak, penyebaran ejaan ini di media cetak masih luas. Beberapa pihak masih menggunakan ejaan ini. Tindakan pihak yang berkenaan ada wajarnya kerana ejaan lama ini lebih tepat berbanding dengan ejaan baharu/baku.

Kebanyakan buku agama, termasuk buku terjemahan atau tafsir al-Quran, menggunakan ejaan ini. Antara buku yang menggunakan ejaan ini termasuklah Tafsir Fi Zilalil Qur’an terbitan Dian Darulnaim (1991) dan Tafsir Pimpinan Ar-Rahman kepada Pengertian Al-Qur’an terbitan Darulfikir (1999). Malah, DBP masih menggunakan ejaan lama ini seperti yang terdapat pada tajuk buku Al-Qur'an dan Orientalisme (1993), Siri Pendidikan Al-Qur'an untuk Kanak-kanak Buku 41: Orang yang Sabar (2007) dan dan Al-Fatihah Ibu Al-Qur'an (2007).

Ejaan yang ketiga dan keempat mengandung dua vokal a yang menunjukkan vokal panjang [a:]. Kedua-dua ejaan ini ialah ejaan lama pada zaman mesin taip, iaitu sebelum kemunculan komputer. Penulis menggunakan dua huruf a kerana titik bertindih yang ada pada mesin taip dan dapat berfungsi mora, hanya difahami oleh mereka yang sudah mempelajari fonetik. Mata mesin taip pula tidak mempunyai huruf a yang bergaris di atas bagi menunjukkan vokal panjang. Pada masa ini juga ada kekangan untuk memaparkan huruf a yang bergaris di atas dalam blog, Facebook dan sebagainya.

Ejaan ketiga seakan-akan transliterasi seperti variasi kelima. Ejaan ketiga ini ialah transliterasi lama yang silap, iaitu tidak ada “koma di atas” selepas huruf r. Ejaan keempat ialah transliterasi lama yang betul. Ejaan kelima pula ialah transliterasi yang baku berdasarkan Pedoman Transliterasi Huruf Arab ke Rumi. Ejaan ini adalah untuk kegunaan khusus penerbitan ilmiah.

Dari segi penggunaan huruf, hanya huruf Q ditulis dengan huruf besar. Huruf a pada “al-” hendaklah ditulis dengan huruf kecil kecuali pada awal ayat, tajuk atau apa-apa situasi khusus yang mewajarkan a pada “al-” itu ditulis dengan huruf besar. Sebagai contoh, huruf a pada “al-” pada tajuk masukan ini dan tajuk buku dalam masukan ini ditulis dengan huruf besar. Sebagai penegasan, apabila kita menulis ayat “Dia membaca al-Quran”, huruf a pada “al-” dalam ayat ini kita tulis dengan menggunakan huruf kecil.

Nota pada 7 Disember 2009
"Namun begitu, bagi perkataan yang tergolong sebagai istilah keagamaan yang berkait dengan akidah dan al-Qur'an, bunyi-bunyi asal dikekalkan ejaannya. Contohnya:
Qur'an
qari
thani
fasakh" - Tatabahasa Dewan Edisi Ketiga, halaman 303.

Quran Buruk dan Al-Quran Lama

Sekali atau dua kali seminggu, Tuk Ngah menghantar dan menjemput cucunya, Abdul Fattah, dengan berjalan kaki sahaja. Jikalau hari hujan atau cuaca terlalu panas, rancangan berjalan kaki itu batal. Tengah hari ini cuaca redup dan angin bertiup lembut. Kini mereka sedang beriringan pulang ke rumah yang letaknya kira-kira satu kilometer dari sekolah.

Abdul Fattah: Atuk bersetuju dengan penggunaan ungkapan Quran buruk?

Tuk Ngah: Atuk memang biasa menggunakan ungkapan itu. Moyang kamu, iaitu ayah dan ibu atuk, pernah menggunakan ungkapan itu. Malah, semasa kecil atuk pernah mendengar ungkapan itu daripada mulut buyut kamu.

Abdul Fattah: Buyut?

Tuk Ngah: Ya, buyut kamu ialah moyang ayah kamu.

Abdul Fattah: O… begitu. Rupanya sudah turun-temurun ungkapan itu digunakan.

Tuk Ngah: Ya. Ertinya, keluarga dan masyarakat kita sudah biasa menggunakan ungkapan Quran buruk. Atuk dan kamu kini masih berada dalam keluarga dan masyarakat yang menggunakan ungkapan itu. Jadi, kita berlaku songsang atau melawan arus jikalau kita menentang penggunaannya. Mengapakah Abdul Fattah bertanya akan hal ini?

Abdul Fattah: Tadi, guru Bahasa Melayu kami menyatakan bahawa rakannya tidak bersetuju dengan penggunaan ungkapan Quran buruk. Menurut rakannya, ungkapan yang sesuai ialah Quran lama. Menurut cikgu, rakannya berkata, buruk merujuk kepada sesuatu yang tidak baik seperti rosak, jahat dan busuk. Jadi, merujukkan al-Quran dengan sesuatu yang tidak baik merupakan perbuatan yang merendahkan kitab suci itu.

Tuk Ngah: Jikalau Quran lama?

Abdul Fattah: Menurut cikgu kami, ungkapan Quran lama lebih sesuai.

Tuk Ngah: Pandangan cikgu kamu atau rakannya?

Abdul Fattah: Eh … sorry.

Tuk Ngah: Maaf.

Abdul Fattah: Maafkan Fatah, atuk.

Tuk Ngah: Kesilapan kecil Abdul Fattah atuk maafkan. Sentiasalah ingat pesan atuk: Sesiapa yang bercita-cita untuk menjadi pemidato yang baik, hendaklah sentiasa menggunakan bahasa yang baku, santun dan bergaya.

Abdul Fattah: Terima kasih, atuk. Nasihat ulangan itu Abdul Fattah sematkan di hati ini.

Tuk Ngah: Teruskan penjelasan kamu, wahai Abdul Fattah, bakal juara pidato peringkat kebangsaan.

Abdul Fattah: Menurut cikgu Bahasa Melayu kami, rakannya berkata, ungkapan Quran lama lebih sesuai. Rakannya berkata demikian kerana perkataan “lama” mempunyai makna yang positif atau sederhana. Tegasnya, perkataan “lama” tidak dapat dikaitkan dengan maksud perkataan “buruk”. Begitulah, atuk.

Tuk Ngah: Pendapat rakan cikgu kamu itu menarik. Apakah pula pandangan cikgu kamu sendiri?

Abdul Fattah: Cikgu tidak menyatakan pendiriannya. Cikgu ada meminta pendapat kami. Semua rakan sekelas Fatah bersetuju dengan pendapat rakan cikgu Bahasa Melayu kami itu.

Tuk Ngah: Termasuk kamu sendiri?

Abdul Fattah: Tidak atuk. Fattah yakin cikgu ingin menguji kebolehan kami berfikir. Oleh sebab cikgu sendiri belum menyatakan pendiriannya, Fatah pun meminta tangguh untuk menyatakan pendirian Fatah esok. Semua murid kelas kami yang bersetuju itu juga boleh menarik semula persetujuan mereka esok, tetapi mereka mesti memberikan alasan yang sesuai.

Tuk Ngah: Adakah rakan-rakan Abdul Fattah dan Abdul Fattah sendiri faham akan maksud ungkapan Quran buruk?

Abdul Fattah: Cikgu kami ada meninjau pendapat kelas. Cikgu meminta sesiapa yang bersetuju bahawa Quran buruk sama maksudnya dengan Quran lama agar mengangkat tangan. Keputusannya, semua murid mengangkat tangan, kecuali Fatah.

Tuk Ngah: Oh, begitu rupanya pandangan murid tahun lima seperti Abdul Fattah. Apakah pula pendirian Abdul Fattah sendiri?

Abdul Fattah: Fatah nampak cikgu tersenyum sumbing. Fatah fikir pendirian ramai tidak tepat. Quran buruk mesti mempunyai makna yang lain. Jadi, Fatah tidak mengangkat tangan dan meminta tangguh untuk menyatakan pendirian Fatah esok.

Tuk Ngah: Sekarang Abdul Fattah sudah tahu maksud Quran buruk?

Abdul Fattah: Ya. Semasa waktu rehat, Fatah sempat masuk ke pusat sumber dan merujuki Kamus Pelajar. Rupa-rupanya, Quran buruk bukanlah al-Quran yang sebenar. Quran buruk hanyalah kiasan untuk sesuatu yang tidak berapa berguna lagi tetapi tetap dihormati. Kemudian, Fatah bertanya pak cik jaga.

Tuk Ngah: Jaga sekolah?

Abdul Fattah: Ya, atuk. Pak cik jaga sekolah kami arif tentang bahasa kiasan. Katanya, Quran buruk ialah orang yang sudah sangat tua, iaitu yang sudah nyanyuk atau mamai. Biasanya orang itu sangat berjasa kepada kita seperti ibu, bapa, datuk atau nenek. Jadi, Quran buruk bukanlah al-Quran yang sebenar. Jadi, ungkapan Quran buruk tidak dapat disamakan dengan Quran lama. Perbuatan menukar ungkapan Quran buruk menjadi Quran lama bermakna mencabut satu bahasa kiasan daripada bahasa ibunda kita.

Tuk Ngah: Syabas, Abdul Fattah. Kamu memperlihatkan kematangan berfikir. Ungkapan Quran buruk sebenarnya sebahagian daripada warisan sastera lisan kita. Apabila kita sedar akan keistimewaan warisan, kita tidak akan membuangnya secara sembarangan. Esok, berikan hujah kamu kepada rakan-rakan dengan bahasa yang baku, santun dan bernas. Elakkan daripada mempertidak, apalagi memperlekeh sesiapa.

Abdul Fattah: Baiklah, atuk.

23 Oktober 2009

Lagu (Koir) Bahasa Jiwa Bangsa

video

Gunakanlah bahasa kebangsaan kita
marilah amalkan ramai-ramai
bahasalah menyatukan kita semua
yakinlah bahasa jiwa bangsa.

Marilah, mari rakyat semua
buktikan taat setia
dengan satu bahasa.

Maju bangsa dan maju negara
*megahkan bahasa kita
bahasa jiwa bangsa.
Lagu/lirik: Dol Ramli

PAGE Terus Mengungguli Gelaran Penyokong Tegar PPSMI

Kelmarin, Tuan Haji Shapiai Muhammad Ramly menulis catatan “PAGE yang Keliru” dalam Blog Melihat Kesunyataan. Catatan pendek itu mesti menjadi bahan renungan kita.

Tindakan Parent Action Group for Education (PAGE) seperti yang terdapat dalam catatan itu mengekal PAGE sebagai penyokong tegar dasar Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik alam Bahasa Inggeris (PPSMI). Tidak keterlaluan rasanya jikalau kita katakan bahawa Tun Dr. Mahathir Mohamad berasa bangga dengan tindakan PAGE ini.

PPSMI memungkinkan pencinta bahasa mencipta ungkapan untuk menggambarkan orang atau kumpulan yang memperjuangkan pengekalan dasar itu. Antaranya termasuklah peludah bahasa dan pemerkosa akta sendiri. Kebegaran PAGE nampaknya melebihi maksud ungkapan yang sedia ada.

Lampiran
PAGE yang Keliru
Masih ada lagi manusia yang tidak percaya kepada bahasa Melayu boleh menjadi bahasa ilmu. Sebab itulah kumpulan PAGE ini bertindak supaya beberapa buah sekolah di Lembah Kelang diberi kebebasan untuk meneruskan PPSMI dengan alasan mendapat sokongan majoriti PIBG di tujuh buah sekolah tersebut.

Nampaklah muka-muka Melayu sendiri yang muncul dalam TV menunjukkan peratusan hasil daripada undian dalam mesyuarat PIBG di sekolah mereka. Semuanya sekolah kebangsaan. Tak nampak pula sekolah Jenis Kebangsaan Cina SJK (C) atau SJK (T).

Mujurlah permohonan PAGE ini mendapat bantahan dari Dr. Mohamad Ali Hassan, Presiden PIBGN yang menyatakan kumpulan tersebut mengambil tindakan langkah ke belakang dengan menentang keputusan yang telah dibuat.

Kita sudah lebih 50 tahun merdeka. Ada lagi manusia yang mentalnya masih dijajah. Masih tidak percaya kepada kemampuan bahasa Melayu.

Lampiran
PAGE Mahu Sekolah Kebangsaan Diberi Pilihan Teruskan PPSMI
Bernama, 22 Oktober 2009

KUALA LUMPUR, 22 Okt (Bernama) -- Parent Action Group for Education (Page) mahu semua sekolah kebangsaan diberi pilihan untuk meneruskan Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris (PPSMI).

Pengerusinya Datin Noor Azimah Abdul Rahim berkata pungutan suara di tujuh buah sekolah di Selangor dan Kuala Lumpur mendapati purata sebanyak 97 peratus daripada ibu bapa berhasrat supaya sekolah anak-anak mereka diberi pengecualian daripada pemansuhan PPSMI.
Tujuh buah sekolah itu ialah Sekolah Kebangsaan Assunta 2, Sekolah Kebangsaan Bukit Damansara, Sekolah Kebangsaan Seri Hartamas, Sekolah Kebangsaan Taman Megah, Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Hartamas, Sekolah Menengah Kebangsaan (Perempuan) Sri Aman dan Sekolah Menengah Kebangsaan Taman SEA.

"Kita bukan hendak membantah pemansuhan PPSMI dan kami juga tidak membantah dasar Memartabatkan Bahasa Malaysia dan Memperkukuh Bahasa Inggeris (MBMMBI). Kami cuma mahukan sekolah diberi pilihan kerana mereka mendapat faedah daripada pengajaran Bahasa Inggeris.

"Bagaimanapun, bahasa kebangsaan masih menjadi bahasa pengantar di sekolah-sekolah," katanya kepada pemberita di lobi Parlimen di sini Khamis.

Sehubungan itu, beliau berkata satu memorandum mengenai perkara itu telah diserahkan kepada Timbalan Menteri Wilayah Persekutuan Datuk M. Saravanan untuk dihantar kepada Perdana Menteri Datuk Seri Najib Tun Razak.

Tepuk Dahi

Jawaban Tepat, Jawapan Masih Boleh Digunakan

Sari “Soal Jawab Bahasa” (SJB), majalah Pelita Bahasa, Oktober 2009.

1. Perkataan “jawaban” menepati proses morfologi bahasa Melayu dan tersenarai dalam Kamus Dewan Edisi Keempat. Kita wajar menggunakan perkataan “jawaban”. Hal ini menepati ungkapan “betulkan yang biasa dan biasakan yang betul”.

2. “Namun demikian, perkataan ‘jawapan’ juga masih diterima dan dianggap sebagai betul. Hal ini dikatakan demikian kerana penggunaan perkataan tersebut telah digunakan sekian lama dan diterima umum. Oleh sebab itu, pengguna bahasa boleh memilih perkataan yang disukai untuk digunakan, sama ada ‘jawaban’ ataupun ‘jawapan’.”

3. Dalam frasa “untuk ibu”, “untuk” ialah kata sendiri nama. Dalam frasa “untuk menangani masalah” dan “untuk mengelakkan penyakit”, “untuk” ialah kata hubung.

Objek Bergerak dan Tidak Bergerak

Sari “Soal Jawab Bahasa” (SJB), majalah Pelita Bahasa, September 2009.

1. Objek bergerak ialah objek yang berubah tempat dan kebanyakannya terdapat dalam apitan men-…-kan. Contohnya, dalam frasa “menaikkan bendera”, “bendera” ialah objek bergerak, iaitu bergerak dari bawah ke atas.

2. Namun demikian, ada sedikit perkataan yang berawalan me- diikuti oleh objek bergerak. Contohnya, dalam frasa “mengirim/mengepos surat”, surat ialah objek bergerak. Sebenarnya, frasa asal ialah “mengirimkan/mengeposkan surat”.

3. Objek tidak bergerak pula berada selepas apitan me-…-i. Contohnya, dalam frasa “menghadiahi ibu”, “ibu” ialah objek tidak bergerak.

Nota: Perkataan “mengajar” berasal daripada perkataan “mengajari” dan perkataan “memberi” berasal daripada “memberii”.

21 Oktober 2009

Kalau Bolehlah, Mulakan pada Tahun 2010

Kita menyambut baik pengumuman ini. Malah, jikalau Tan Sri mengumumkan pemansuhan PPSMI bermula pada tahun 2010, kita akan menyambut pengumuman itu dengan perasaan yang lebih gembira dan senyuman yang meleret-leret. Apa-apa pun, selagi pengumuman itu belum menjadi kenyataan, sambutan kita terhadapnya wajarlah berpada-pada.

Pengumuman ini mengekalkan kejaguhan Tun Dr. Mahathir Mohamad. Rekod cemerlang pelbagai pihak yang menggubal dan melaksanakan dasar PPSMI dalam masa yang singkat tetap menjadi kebanggaan Tun. Di bawah arahan Tun, ahli politik dan pengurusan tertinggi perkhidmatan pendidikan berjaya bekerja hampir menyamai mesin. Pendeknya, Tun tetap menjadi guru Tan Sri.

Apa-apa pun, perancangan strategik perlu melalui pelbagai peringkat. Perancangan yang teliti menatijahkan pelaksanaan yang lancar dan berkesan. Ini harapan kita. Yang penting, tiada siapa yang akan menjadi yu kia-kia, kepala yu, ekor pari. Ini pendirian kita. Usaha yang baik, walaupun memakan masa untuk menjadi kenyataan, tetap kita alu-alukan dan kita hargai.

Lampiran
Pemansuhan PPSMI Mungkin 2011
Utusan Malaysia, 21 Oktober 2009

KUALA LUMPUR 20 Okt. - Pemansuhan dasar Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris (PPSMI) untuk murid tahun satu mungkin *dipercepatkan setahun iaitu mulai 2011.

Timbalan Perdana Menteri, Tan Sri Muhyiddin Yassin bagaimanapun berkata, keputusan itu bergantung *kepada persediaan melaksanakan dasar Memartabatkan Bahasa Melayu dan *Memperkukuhkan Bahasa Inggeris (MBMMBI) bagi menggantikan PPSMI yang dijadual bermula 2012.

Beliau yang juga Menteri Pelajaran berkata, langkah menyegerakan pemansuhan PPSMI itu hanya dapat dilaksanakan jika keperluan pengajaran dan pembelajaran bagi pelaksanaan MBMMBI siap sebelum akhir 2010.

"Kementerian sedang meneliti kemungkinan melaksanakannya (MBMMBI) mulai 2011 bagi murid tahun satu.

"Namun *ia bergantung sama ada bilangan guru mencukupi, kesediaan kurikulum baru dan buku teks untuk mata pelajaran Sains, Matematik dan Bahasa Inggeris dapat disiapkan sebelum akhir 2010," katanya.

Muhyiddin berkata demikian ketika menjawab soalan Mohd. Nor Othman (BN-Hulu Terengganu) mengenai rasional kerajaan menunggu sehingga 2012 untuk memansuhkan PPSMI pada persidangan Dewan Rakyat hari ini.

Timbalan Perdana Menteri menjelaskan pemansuhan PPSMI bagi murid tahun empat, tingkatan satu dan tingkatan empat pula kekal pada 2012 bagi membolehkan kementerian membuat persiapan rapi sebelum memulakan MBMMBI.

Menjawab soalan tambahan Mohd. Nor, Muhyiddin menegaskan, keputusan memansuhkan PPSMI adalah muktamad dan kerajaan tidak akan kembali meneruskan dasar berkenaan.
Beliau berkata, komitmen kerajaan yang bersetuju supaya PPSMI dimansuhkan tidak perlu diragui semua pihak walaupun ia hanya akan berkuat kuasa mulai tahun 2012.

"Ini adalah keputusan yang muktamad. Jadi apa pun keadaan kita telah menyatakan kesediaan untuk tidak kembali kepada dasar lama iaitu meneruskan PPSMI.

"Segala persiapan telah mula dilakukan mulai sekarang dan saya beri jaminan walaupun PPSMI hanya akan dimansuhkan mulai 2012, insya-Allah ia akan dapat dilaksanakan dengan jayanya," katanya.

Muhyiddin berkata, tempoh tersebut ditetapkan kerana kerajaan memerlukan masa untuk membuat semua persiapan sebelum MBMMBI dilaksanakan.

Jelasnya, persiapan itu penting kerana kerajaan telah belajar daripada pengalaman lalu apabila tempoh terlalu singkat iaitu hanya enam bulan sebelum melaksanakan PPSMI menyebabkan pelbagai masalah timbul.

"Dasar baru ini memerlukan kita menyediakan 13,000 guru termasuk sekurang-kurangnya 1,000 guru Bahasa Inggeris baru yang mahir," katanya.

Dalam pada itu, menjawab soalan Azmin Ali (PKR-Gombak) mengenai pengaruh Tun Dr. Mahathir Mohamad dalam keputusan kerajaan, Muhyiddin menjelaskan, bekas Perdana Menteri itu memahami keputusan yang dibuat oleh kepimpinan sekarang.

Jelasnya, walaupun Dr. Mahathir tidak bersetuju dengan keputusan kerajaan memansuhkan PPSMI tetapi penentangan bekas Perdana Menteri itu tidak terlalu keras.

Dahulukan Program untuk Mengukuhkan Martabat Bahasa Kebangsaan

Persidangan Antarabangsa Bahasa Melayu berlangsung di Johor Bahru pada 28 – 30 September 2009. Antara laporan tentang persidangan itu yang menarik perhatian saya ialah tulisan yang bertajuk “Menjadikan Bahasa Melayu Bahasa Dunia” oleh Encik Sahbulah Darwi. Utusan Online menyiarkan laporan itu pada 3 Oktober 2009.

Antara kandungan laporan itu ialah penegasan Datuk Dr. Hassan Ahmad bahawa bahasa Melayu pernah menjadi bahasa antarabangsa pada zaman kesultanan Melayu. Penegasan ini penting. Saya berkata demikian kerana saya pernah bertemu dengan rakyat Malaysia yang tidak menyedari perkara ini. Mereka ialah pelajar lulusan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) yang mengikuti program praijazah di sebuah Institut Pendidikan Guru Malaysia (IPGM).

Pada suatu ketika, saya mengajarkan tajuk “Sejarah Ringkas Bahasa Melayu” kepada pelajar pelbagai kaum itu. Dalam sesi perbincangan, mereka menyatakan rasa terkejut apabila mengetahui bahawa bahasa Melayu sudah melalui sejarah yang begitu panjang. Kata mereka, melalui tajuk yang saya dedahkan, mereka memperoleh banyak maklumat baharu.

Seorang pelajar berkata, “Baru saya tahu bahawa bahasa Melayu sudah lama menjadi bahasa pemerintahan, bahasa ilmu dan lingua franca. Selama ini saya menganggap bahasa Melayu hanya bermartabat apabila kita merdeka. Rupa-rupa anggapan saya itu meleset.”

Selepas mempelajari tajuk itu, mereka semakin ghairah untuk mendalami selok-belok bahasa Melayu. Keghairahan mereka itu termasuk untuk mempelajari tulisan Jawi. Tegasnya, semangat dan kebanggaan mereka untuk mempelajari dan menggunakan bahasa Melayu yang mempunyai sejarah yang panjang itu semakin menyerlah. Pengalaman ini meningkatkan keyakinan saya akan kebenaran ungkapan “tak kenal, maka tak cinta”.

Seorang rakan pernah mengutarakan hal yang seakan-akan sama. Menurutnya, ada apek, nyonya, amoi, aya, aci, dan tambi tidak fasih berbahasa Melayu baku. Katanya, mereka itu mungkin tidak berapa kenal dengan bahasa Melayu. Sebab itulah mereka kurang berusaha untuk mempelajari dan menggunakan bahasa Melayu baku. Sekali lagi, ungkapan “tak kenal, maka tak cinta” menyerlahkan kebenarannya.

Selain itu, saya pernah membaca beberapa banyak pandangan tentang sikap endah tak endah rakyat Malaysia terhadap penggunaan bahasa Melayu yang baku dan sopan. Ada rakan menganggap sikap endah tak endah itu sudah berstatus penyakit. Penyakit itu menular dalam kalangan masyarakat pelbagai kaum tanpa mengira golongan tua, separuh umur atau muda, terutamanya dalam era pelaksanaan dasar Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris (PPSMI).

Perkara ini ada kaitan dengan makalah “Transformasi Gerakan Bahasa” tulisan Encik Ismail Dahaman. Makalah itu tersiar dalam majalah Dewan Bahasa keluaran Oktober 2009.

Antara lain, dalam makalah itu Encik Ismail menyatakan, dalam tempoh 52 tahun merdeka, kita sudah mengadakan berbagai-bagai gerakan untuk memperkukuh martabat bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan, bahasa rasmi dan bahasa ilmu. Namun, matlamat gerakan itu belum tercapai sepenuhnya, baik dari segi penggunaan mahupun kualitinya. Bahasa kebangsaan kita masih mengalami kepincangan fungsi.

Pandangan Encik Ismail Dahaman itu tepat. Jikalau tidak, masakan Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) meneruskan gerakan untuk memperkukuh martabat bahasa kebangsaan dengan nama lama, iaitu Bulan Bahasa Kebangsaan (BBK). BBK mengobarkan semangat lama agar rakyat berasa megah mempelajari dan menggunakan bahasa kebangsaan sebagai “bahasa jiwa bangsa”.

Sehubungan dengan hal ini dan sesuai dengan gagasan Satu Malaysia, saya berkeyakinan bahawa pemahaman tentang sejarah bahasa Melayu dapat memperkukuh kecintaan rakyat terhadap bahasa kebangsaan kita. Saya percaya, DBP, Kementerian Pelajaran Malaysia (KPM) dan pihak yang berkaitan ada cara untuk merakyatkan perkara ini.

Sehubungan dengan hal ini juga, di sini saya ulangi pandangan yang saya utarakan dalam beberapa kesempatan yang terbatas ketika saya masih menjadi warga KPM dahulu. Pada saya, KPM perlu memasukkan tajuk “Sejarah Ringkas Bahasa Melayu” dalam kurikulum Bahasa Melayu Dinamika (Komunikasi, Kontekstual) (BMK) atau nama lain bagi BMK di IPGM. Dengan cara ini semua pelajar IPGM berpeluang mengenali sejarah bahasa kebangsaan kita. Kita berharap, sesudah kenal, maka cinta.

Kita memang suka bahasa Melayu kembali menjadi bahasa antarabangsa. Namun, kita jangan lupa mendahulukan program yang membolehkan rakyat berasa megah mempelajari dan menggunakan bahasa kebangsaan. Ya, rakyat kita dahulukan dan peningkatan prestasi rakyat kita utamakan!

Lampiran
Menjadikan Bahasa Melayu Bahasa Dunia
Oleh Sahbulah Darwi, pengarang@utusan.com.my, 3 Oktober 2009

PERSIDANGAN Antarabangsa Bahasa Melayu Bahasa Dunia yang berlangsung di Johor Bahru selama tiga hari dan berakhir Rabu lalu, menyemarakkan lagi keyakinan untuk melihat bahasa Melayu menjadi bahasa dunia suatu hari nanti.

Pada masa ini terdapat lebih kurang 6,000 bahasa yang masih digunakan tetapi hanya 20 bahasa yang bertaraf bahasa rasmi yang penuturnya berjumlah lebih 50 juta orang. Dan bahasa Melayu adalah salah satu daripada 20 bahasa itu.

Jika dicampur pengguna bahasa itu di Malaysia, Indonesia, Brunei dan Singapura serta di negara lain maka jumlah penuturnya adalah hampir 300 juta orang, menjadikannya sebagai bahasa kelima terbesar di dunia selepas bahasa Inggeris (lebih kurang 1.4 bilion penutur), Mandarin (1 bilion penutur), Hindi dan Urdu (700 juta penutur) dan Sepanyol (lebih 300 juta penutur).

Namun begitu, bukanlah bilangan jumlah penutur semata-mata yang sepatutnya dijadikan ukuran sebaliknya terdapat ciri-ciri lain yang perlu dipenuhi untuk melayakkannya dipanggil bahasa dunia.

Apatah lagi, bahasa Melayu tidak terlepas daripada melalui pelbagai cabaran, hambatan dan krisis keyakinan hingga pada satu tahap *ia cuba diperkecil dan dipinggirkan akibat putaran ganas politik, sosial dan ekonomi.

Tokoh bahasa dan budaya, Datuk Dr. Hassan Ahmad memberi pandangan cukup menarik terhadap usaha memartabatkan bahasa Melayu agar menjadi bahasa dunia kerana jumlah penutur bahasa tidak begitu penting tetapi *apa yang penting ialah pengaruh bahasa itu untuk memajukan sesuatu bangsa.

Beliau berkata, sejarah menunjukkan bahasa Melayu menjadi bahasa antarabangsa apabila pemerintah zaman dahulu terutama raja dan sultan tetap tegas menggunakan bahasa Melayu dalam setiap urusan. *Ia termasuk dalam soal diplomatik antara pedagang atau kuasa asing seperti Portugis, Belanda, Inggeris dan Perancis.

Melalui bukti-bukti kukuh antaranya dalam Sulalat al-Salatin atau Sejarah Melayu oleh Tun Sri Lanang dan Hikayat Raja Pasai antara abad ke-14 hingga ke-17 jelas menunjukkan pemerintah tidak berkompromi dalam soal bahasa.

Mengambil iktibar dalam aspek ini, kerajaan yang menjadi pemerintah kini perlu memastikan dasar-dasar yang digubal sentiasa menyokong usaha pengembangan bahasa Melayu.

Bahasa Melayu sememangnya berpotensi untuk muncul sebagai bahasa utama dunia dalam pelbagai bidang termasuk sains dan teknologi jika semua pihak bersungguh-sungguh memastikan impian itu menjadi kenyataan.

Persidangan yang dihadiri 410 peserta membabitkan pembentangan 16 kertas kerja itu menunjukkan suara optimistik untuk menggerakkan usaha ke arah itu.

Bagaimanapun, ia tidak sepatutnya terhenti sekadar dalam persidangan sahaja sebaliknya resolusi yang mengandungi tiga perkara yang dikemukakan perlu diusahakan dengan berkesan.

Tidak keterlaluan jika dicadangkan agar persidangan berkenaan perlu diadakan lagi pada masa depan dengan penyertaannya turut membabitkan orang politik dan pemimpin kerajaan berkaitan.

Ia bagi memastikan golongan yang terlibat dengan penggubalan dasar kerajaan memahami hasrat dan pandangan ahli akademik dan tokoh bahasa dalam persidangan berkenaan.

Lebih-lebih lagi, jika dilihat tiga perkara dalam resolusi itu separuh daripadanya adalah mendesak kerajaan melakukan sesuatu untuk memartabatkan bahasa Melayu sebagai bahasa dunia.